Sistem za kontrolu i regulaciju proklizavanja kotača - ASR (AntriebsSchlupfRegelung)Potpuni prenos obrtnog momenta na pogonske točkove je moguć samo u uslovima kvalitetnog pranjanja točkova za kolovoz do granice proklizavanja. Kod putničkih vozila samotorima većih snaga, u slučajevima velikih startnih ubrzanja ili naginjanja vozila u krivini,uslovljava i preraspodelu težina na točkove, te samim tim i različite athezione sile na sistemu točak - kolovoz. U takvim uslovima pogonski točkovi, sa smanjenjenom athezionom silom,neizostavno proklizavaju, odnosno imaju nestabilan prenos snage. Slika V.9 Funkcionalni dijagram ASR sistemaU cilju smanjenja velikih proklizavanja pogonskih točkova, razvijen je sistem za kontrolu proklizavanja, takozvani ASR sistem, kojim se:- poboljšavaju uslovi prenosa snage i održava kotrljanje točkova - poboljšava vozna sigurnost u uslovima kada je pogonska sila na točkovima veća od athezione- automatski podešava raspodelu momenta uslovima bez proklizavanja - daje infomacija vozaču o postizanju dinmičkih graničnih uslova prianjanja
Sistem se sastoji od: niza senzora kojima se pojedinačno i permanentno kontrolišu brojevi obrtaja točkova i posebno motora, upravljačkog komjutera sistema, potenciometra povezanog saprigušnim leptirom i koračnog motora za regulaciju položaja leptira. Ovaj sistem radi na principu stalnog upoređivanja brojeva obrtaja svih točkova i kod prekoračenja unapred predviđene vrednosti u brojevima obrtaja, odnosno pojavi proklizavanja, odgovarajućim dejstvom na sistem za doziranje goriva motoru vrši smanjivanje dovoda goriva i time obrtnog momenta, bez obzira na položaj pedale za regulaciju dovoda goriva. U ovomimpulsi senzora negonjenih točkova služe kao "reper" za preračunavanje, s obzirom da seproklizavanje javlja samo na pogonskim točkovima. Pojedini proizvođači ovu regulaciju vrše ipreko sistema za predpaljenje kod oto motora, pomerajući skakanje iskre na period "kasnijeg paljenja". Dakle regulacija razlike brojeva obrtaja na točkovima se vrši direktno posredstvom motora.U slučajevima kada je ASR sistem u funkciji, pali se signalna lampa, signalizirajući vozaču da je ASR sistem u funkciji. Dejsvom vozača na sistem kočenja, sistem ASR regulacije se automatski "za trenutak" isključuje.Dalji razvoj ove vrste sistema doveo je do međusobnog kombinovanja rada ABS i ASR regulacije. Princip rada je sličan prethodnom: senzori na točkovima predaju impulsekomjuteru sistema, koji preračunava i upoređuje brojeve obrtaja i upoređuje sa unapred zadatomvrednošću proklizavanja. Pri brzinama nižim od 40 km/h smanjenje proklizavanja se reguliše dejstvom sistema za kočenje. Naime elektromagnetski ventil na akumulatoru pritiska se otvara, upuštajući kočionu tečnost pod pritiskom u onaj točak koji se "prebrzo" obrće i time vrši prikočivanje istog. Ovakvim dejstvom stvara se efekt sličan radu samoblokirajućeg ("speer") diferencijala, prenoseći veći moment onom točku koji ima dobru prionljivost za kolovoz.
Algoritam sitema ASR regulacijeKod brzina viših od 40 km/h, istovremenim dejstvom i kočionog sistema i sistema zadoziranje goriva motoru vrši se regulacija odnosno snižavanje proklizavanja. U slučaju velikog proklizavanja točkova, pri naglom ubrzanju, regulacija se vrši samomotorom, tako što koračni motor preuzima ulogu regulacije otvora, pritvarajući dovod gorivamotoru.Za slučaj vožnje sa lancima ili po zaleđenom kolovozu, postoji mogućnost isključivanja ASR regulacije ili "prilagođavanje" sistema da radi sa nekim povišenim proklizavanjem.Jedinstveni naziv za sistem regulacije proklizavanja točkova ne postoji, tako da se kod nasnajčešće koristi skraćenica od reči nemačkog jezika AntriebsSchlupfRegelung (ASR), mada pojedini proizvođači ovaj uređaj nazivaju: ASC (Automatic Stabilitets Control); TCS (Traction Control System) ili ETC (Elekctronic Traction Control)
V. SIGURNOST AUTOMOBILA I PUTNIKA I SMANJIVANJE POSLEDICA NESREÄA V.1 OpĹĄte postavke
